روانشناسی

نگاهی کوتاه به انواع احساسات پایه و بررسی تاثیر آن ها بر رفتار انسان

انواع مختلفی از احساسات درون ما می باشد که بر نحوه زندگی و برخورد ما با دیگران تاثیر می گذارد. در واقع وجود ما با این احساسات برنامه ریزی شده است. انتخاب های ما، فعالیت ها و اهداف ما همه و همه وابسته به احساسات ما می باشند.

روانشناسان انواع مختلف احساسات را شناسایی کرده اند و در مورد دسته بندی انواع احساسات تئوری های متفاوتی وجود دارد.

احساسات پایه

در سال 1970 روانشناسی به نام پاول اسکمن شش نوع احساس پایه را شناسایی کرد که هر انسانی در هر نقطه از جهان تجربه این احساسات را دارد. این احساسات شامل احساس شادی، ناراحتی، نفرت، ترس و خشم می باشد. پاول بعدها این لیست را گسترش داد و مواردی مثل احساس غرور، خجالت، شرمندگی و هیجان را نیز به آن اضافه کرد.

احساسات ترکیبی

طبق گفته روانشناسی به نام رابرت پلاتچیک چرخه احساسات مثل چرخه رنگ ها کار می کند. احساسات می توانند با یکدیگر ترکیب شده و احساس تازه ای خلق کنند؛ دقیقاً مثل ترکیب رنگ ها و خلق رنگ جدید. گاهی اوقات احساسات پیچیده ترکیبی از دو یا چند احساس پایه هستند. به طور مثال ترکیب احساسات پایه ای مثل لذت و اعتماد با یکدیگر احساس عشق را به وجود می آورند.

طبق مطالعات اخیر احساسات پایه از آنچه که ما فکر می کنیم بیشتر هستند. در مطالعات به چاپ رسیده از آکادمی علمی بین المللی، محققان 27 لیست مختلف از احساسات را شناسایی کرده اند. اگر چه این احساسات برای هر کس درجه بندی دارد.

حال نگاهی کوتاه به انواع احساسات پایه انداخته و تاثیر آن بر رفتار انسان را بررسی می کنیم.

1- احساس شادی

1 نگاهی به انواع احساسات

احساس شادی بیشترین آمار تجربه را در بین احساسات دیگر دارد. احساس شادی گاهی به معنای حس رضایت است که احساسات دیگری مثل لذت، خرسندی، خشنودی و سربلندی را نیز در بر دارد.‌ مطالعاتی در زمینه احساسات در سال 1960 به طور دقیق تر ادامه یافت که در شاخه ای از روانشناسی به نام روانشناسی مثبت قرار گرفت.

انواع این احساسات به صورت های مختلفی بروز داده می شوند:

– حالت های صورت مثل لبخند زدن
زبان بدن مثل راحت نشستن
– تن صدا مثل تن صدای معمولی و رضایت بخش

با وجود اینکه احساس شادی یک احساس پایه در انسان هاست اما عوامل به وجود آورنده احساس شادی به نوع فرهنگ انسان ها برمی گردد. به طور مثال در فرهنگ پاپ اصرار ورزیدن برای خرید یک خانه گران قیمت یا ارتقای شغلی بسیار شادی آفرین است. پیدا کردن عواملی که باعث شادی می شوند به مراتب سخت تر از تشخیص خود احساس می باشد.

مدت زمان زیادی مردم تصور می کنند شادی و سلامتی با یکدیگر ارتباط دارند، که بعدها نیز طبق تحقیقات متوجه شدند که شادی هم روی جسم و هم روی روح تاثیرگذار می باشد. شادی باعث اتفاقات مختلفی مثل حس رضایت از ازدواج یا طول عمر بیشتر می شود. از طرف دیگر ناراحتی نیز نتایج بدی به دنبال دارد. مثل خشم، استرس، افسردگی و تنهایی. همچنین باعث کاهش آزادی عمل، افزایش التهاب و نگرانی و ناامیدی می شود.

2- احساس غم

2 نگاهی به انواع احساسات

احساس غم یک احساس زودگذر بوده که با ناامیدی، رنجش، بی علاقگی و افسردگی همراه می شود. غم و ناراحتی احساسی که هر انسانی آن را به دفعات تجربه می کند‌. در بعضی انسان ها دوره غم و ناراحتی زیاد شده و تبدیل به افسردگی می شود.

غم و ناراحتی از راه های مختلفی نشان داده می شوند:

– حالت افسردگی
– ساکت بودن
– بی حالی
– بی توجهی به دیگران
– گریه کردن

نوع و شدت ناراحتی تحت تاثیر عوامل مختلفی بوده و نحوه برخورد انسان ها با این نوع احساسات متفاوت است. گاهی اوقات انسان ها به دلیل غم و ناراحتی از دیگران فاصله گرفته و تفکرات منفی خود را ادامه می دهند که این نحوه برخورد احساس ناراحتی را بیشتر کرده و دوره بهبود را به تاخیر می اندازد.

3- احساس ترس

ترس یک احساس قدرتمند می باشد که نقش مهمی در زنده ماندن انسان و یا نجات او دارد. زمانی که خطری شما را تهدید کرده و می ترسید، به دنبال جنگیدن و نجات خود هستید. ضربان قلب شما بالا رفته، عضلاتتان گرفته و هوشیارتر از قبل می شوید. ترس یک پاسخ احساسی سریع به خطر است. ترس یک عکس العمل به خطراتِ روی داده و یا فکر کردن به خطر می باشد که به عنوان تشویش و اضطراب هم یاد می شوند.

احساس ترس به انواع مختلفی نشان داده می شود:

– حالت صورت مثل باز شدن چشم ها و لرزیدن چانه
– حالاتی مثل قایم شدن یا فرار کردن از خطر
– عکس العمل هایی مثل ضربان قلب تند و تند تند نفس کشیدن

البته که همه انسان ها به طور یکسان ترس را تجربه نمی کنند. بعضی از انسان ها ترسو تر هستند و با چیزهای بیشتری می ترسند.

همچنین اضطراب اجتماعی که به طور مثال افراد در اجتماع یا محافل عمومی پیدا می کنند نیز یک نوع از احساس ترس می باشد.

افراد راه های مختلفی برای مقابله با ترس دارند، مثل ورزش کردن اما برخی در مقابل این احساس تلاشی نکرده و از ترس خود لذت می برند.

اگر به دفعات با موضوعی که از آن ترس دارید مواجه شوید کم کم از میزان ترس شما کاسته می شود و بهتر با آن برخورد می کنید. در واقع این یک روش درمانی است که افراد در معرض ترس هایشان قرار بگیرند.

4- حس تنفر

یکی از شش احساس اصلی تشریح شده توسط اسکمن احساس تنفر می باشد.

تنفر از راه های مختلفی نشان داده می شود.

– دوری کردن از عاملی که باعث تنفر است.
– عکس العمل های فیزیکی مثل اوق زدن یا بالا آوردن
– حالات صورت مثل جمع کردن بینی یا جویدن لب بالا

احساس تنفر منشا مختلفی دارد مثل طعم، بو یا تصویر ناخوشایند. محققان معتقدند احساس تنفر به یک غذا و استفاده از آن برای سلامتی مضر است.

همچنین بهداشت ضعیف، عفونت، خون، فاسد شدن و مرگ می توانند پاسخ تنفر داشته باشند.

5- احساس خشم

خشم یک احساس قدرتمند است که بر اثر خصومت، تشویش، ناامیدی و مخالفت به وجود می آید. بعد از احساس خشم یک پاسخ دفاعی به وجود می آید که با آن از خود محافظت می کنید.

احساس خشم در انواع مختلفی نشان داده می شوند:

– حالات صورت مثل اخم کردن یا خیره شدن
– زبان بدن مثل دور شدن از محل یا شخص
– تن صدا مثل بلند حرف زدن یا فریاد زدن
– حالات درونی مثل عرق کردن یا سرخ شدن
– رفتار پرخاشگرانه مثل ضربه زدن یا پرت کردن اجسام

با وجود اینکه خشم یک احساسات منفی است اما گاهی اوقات می تواند مفید هم باشد. به طور مثال باعث می شود در یک رابطه از ارزش های خود دست نکشید و یا انگیزه دادن به شما برای پیدا کردن راه های مقابله با چیزهایی که آزارتان می دهد.

خشم یک مشکل است که از راه های ناسالم، خطرناک و آسیب زننده بروز داده می شود. کنترل نکردن خشم باعث پرخاش و فحاشی می شود.

این نوع از احساس نتایج ذهنی و جسمی در پی دارد. خشم ناشناخته و غیر منتظره به سختی کنترل شده، بنابراین تاثیر زیادی روی سلامتی انسان دارد. بیماری قلبی و دیابت در نتیجه خشم و عصبانیت می باشند.‌ همچنین باعث اعمال پرخطر مثل رانندگی با سرعت بالا، سیگار کشیدن و مصرف الکل می شود.

6- احساس سورپرایز و غافلگیری

3 نگاهی به انواع احساسات

غافلگیری یکی از شش احساس پایه تشریح شده توسط اسکمن می باشد. این احساس بر اثر اتفاقات غیر منتظره به وجود می آید.

این احساس می تواند مثبت، منفی و یا خنثی باشد. یک غافلگیری ناخوشایند می تواند افتادن جسمی بزرگ از ارتفاع یا شنیدن فریاد کسی در زمان رانندگی باشد. اما یک غافلگیری خوشایند مثل سورپرایز کردن شما توسط دوستانتان و گرفتن یک تولد غیر منتظره است.

غافلگیری در حالات مختلفی نشان داده می شوند:

– حالات صورت مثل بالا دادن ابرو، گشاد شدن چشم و باز شدن دهان
– پاسخ های فیزیکی مثل پریدن
– عکس العمل های زبانی مثل جیغ کشیدن، فریاد زدن و بریده بریده نفس کشیدن

غافلگیری یکی دیگر از احساساتی است که می تواند پاسخ دفاعی داشته باشد.‌ در واقع هنگام غافلگیری بدن شما آدرنالین ترشح کرده که باعث بروز پاسخ های مختلفی می شود.

غافلگیری تاثیر زیادی بر اعمال و رفتار انسان دارد. تحقیقات نشان داده افراد از سورپرایز شدن ها لذت می برند. به همین دلیل است که خبر های غافلگیر کننده بیشتر در ذهن افراد ثبت می شود.‌ همچنین یادگیری افراد در این موقعیت ها افزایش می یابد.

7- انواع دیگر احساسات

شش احساس معرفی شده توسط اسکمن در واقع تکه کوچکی از دریای احساسات مختلف انسان است. طبق گفته اسکمن این احساسات هسته ای در بین تمام انسان ها در هر جای جهان مشترک است. اگر چه نظریه های مختلفی در مورد دسته بندی این احساسات وجود دارد.

اسکمن بعدها تعداد دیگری از احساسات را به لیست خود اضافه کرد که همه آن ها لزوماً در حالات صورت انسان بروز داده نمی شوند.

این احساسات شامل:

سرگرمی یا تفریح
خرسندی
هیجان
خفت
شرمندگی
راحتی یا آسودگی
غرور
گناه
رضایت
خجالت

نظریه های دیگر در مورد احساسات

به علت نظریه های مختلف روانشناسی احساسات را نمی توان در دسته های یکسان و ثابت طبقه بندی کرد. در حالی که نظریه اسکمن یکی از بهترین هاست اما محققان دیگر نیز طبقه بندی های مختلفی ارائه داده اند.

به طور مثال در بعضی از نظریه های احساسات پایه ای دو یا سه احساس بیشتر نیستند. از نظر آن ها احساسات درجه بندی داشته و احساسات اولیه مثل لذت، عشق، غافلگیری، خشم و ناراحتی می توانند احساسات ثانویه به وجود آورند. به طور مثال عشق باعث احساساتی مثل مهربانی و اشتیاق می شود.

این احساسات ثانویه می توانند به احساسات دیگری تقسیم شوند. احساس ثانویه مهربانی می تواند باعث به وجود آمدن احساسات دیگری مثل دوست داشتن، توجه کردن، دلسوزی و حساسیت شود.

مطالعات اخیر نشان می دهد که افراد حداقل 27 احساس مجزا دارند. بعد از بررسی پاسخ بیش از 800 نفر به 2000 ویدئو کلیپ، محققان نقشه ای را طراحی کردند که نشان دهنده ی چگونگی تاثیر این احساسات بر یکدیگر است‌.

طبق گفته ی داچر کلتر، محقق ارشد مرکز علمی Greater Good، ما تا به حال 27 احساس مجزا را توسط بررسی بیش از صد نفر به ویدئو ها تشخیص داده ایم.

به عبارت دیگر احساسات در خلا روی نمی دهند. براساس این مطالعات این احساسات از لحاظ درونی به یکدیگر ارتباط دارند.

طبق گفته الن کووِن، طبقه بندی هر چه بهتر احساسات تاثیر بسزایی در روانشناسی و شناخت فعالیت های مغزی، رفتار و حالات دارد.‌ با این امید که درمان های بیشتر و بهتری برای بیماری افراد کشف شود.

احساسات نقش انتقادی در چگونگی رفتار ما با زندگی دارند که برخورد ما با دیگران و انتخاب هایمان در زندگی را شامل می شود. با شناخت بهتر احساسات می توانید درک عمیق تری از چگونگی تاثیر این احساسات بر رفتارتان داشته باشید. به یاد داشته باشید که هیچ احساسی در خلا رخ نمی دهد و احساسات پیچیده و ناشناخته ترکیبی از چند احساس مختلف در درون شما هستند.

همچنین با مطالعه مقاله زیر از وب سایت فن تریکس با حس همدلی و همدردی بیش از حد به دیگران کنار بیایید.

>>> مقابله با حس همدلی و همدردی بیش از حد به دیگران <<<

🌟5-4-3-2-1🌟 به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟
[تعداد: 5    میانگین: 3/5]

hashie-fantricks

فقط با آموزش و یادگیری می تونیم آینده رو بسازیم.

پس اگه مطلب مفیدی در رابطه با این مقاله دارید، حتما در قسمت نظرات با دوستان خودتون در میون بذارید.

hashie-fantricks-2
منبع
verywellmind
برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن

Adblock را غیر فعال کنید.

بخشی از درآمد سایت با تبلیغات تامین می شود، لطفا با غیر فعال کردن ad blocker از ما حمایت کنید.