سلامت

بیماری ها چگونه از حیوان به انسان منتقل می شوند؟


فن تریکس در شبکه های اجتماعی

fantricks-soroush-50 fantricks-instagram-50 fantricks-telegram-50 fantricks-aparat-50-png




انتقال بیماری از حیوانات و حشرات به انسان ها

زونوتیک (Zoonotic) یک عامل بیماری زاست و به حالتی در انسان گفته می شود که ناشی از تماس حیوان با انسان است؛ چیزی شبیه به هاری، طاعون و لایم.

بیماری لایم (lyme) از حشراتی مانند ساس و کنه منتقل می شود. اما سؤالی مطرح شده چگونگی پروسه انتقال این بیماری از حیوان به انسان است؟

1 انتقال بیماری از حیوان به انسان

بیماری زونوتیک از طریق تماس حیوان با انسان یا حشراتی که ناقل باکتری ها، انگل ها، ویروس ها و قارچ های مختلفی باشند، به انسان منتقل شده و در بدن انسان سکنی می گزینند. تقریبا 75 تا 80 درصد بیماری های واگیر دار و عفونی که امروزه بشر با آنها دست و پنجه نرم می کند، ریشه در بیماری زونوتیک داشته و از حیوانات به انسان رسیده است. بیش از 200 بیماری زونوتیک نیز وجود دارد که ظرفیت منتقل شدن به انسان را دارند. برخی از بیماری هایی که از حیوانات و حشرات به انسان رسیده اند عبارت اند از:

• بیماری لایم

• مالاریا

• تب دنگی

• سیاه زخم

• ویروس ابولا

• عفونت ای کولای E. coli

• ویروس نیل غربی West Nile

• تب منقوط کوههای راکی Rocky Mountain spotted fever

اکولوژیست ها انتقال بیماری از حیوان به انسان را spillover نامیده اند و تحقیقات بسیار زیادی به عمل آورده اند که چرا و چگونه spillover اتفاق می افتد. ولی به نتایج کمی دست یافته اند. تنها نتایج به دست آمده این است که، در واقع ویروس تنها یک هدف دارد و آن هم زنده ماندن است. گاهی این انتقال بیماری از حیوان به انسان یا همان spillover بسیار راحت اتفاق افتاده و بدن انسان میزبان ویروس می شود. مانند چیزی که در بیماری هاری و طاعون اتفاق می افتد.

بعضی ویروس ها نیز که از این نوع نیستند، جهش یافته و ساختار ژنتیکی خود را تغییر می دهند، تا بتوانند به گونه ای تبدیل شوند که در مکان های دیگر مانند بدن انسان نیز لانه کنند. در گذشته بیشتر ویروس های حیوانی فقط در بین حیوانات وجود داشتند. اما امروزه افزایش زندگی شهر نشینی، تجاوز انسان به محل زندگی حیوانات، هم زیستی حیوانات و حشرات با انسان ها باعث شد انسان در محاصره حیوانات قرار گیرد. در واقع با تخریب محل زندگی حیوانات و گیاهان، بیوسیستم بعضی گونه های گیاهی و حیوانی از بین رفتند و آن دسته از حیوانات و گیاهانی هم که باقی ماندند خود را با شرایط جدید و این تغییرات وفق دادند. این سازگاری بدین معنی است که ما انسان ها در رابطه نزدیک و مستقیم با حیوانات قرار گرفته ایم و ویروس های سازگار شده با انسان به راحتی به بدن انسان وارد شده و گسترش می یابند.

یک حیوان و حشره که اکنون در نزدیکی انسان ها زندگی می کند، به روش های بیشماری ویروس را به انسان منتقل می کند که برخی به شرح زیر است:

• نیش ساده ای از یک حشره یا پشه ی آلوده به راحتی ویروس را به بدن انسان منتقل می کند.

• اگر سگ یا حیوان آلوده و عفونی انسان را گاز بگیرد نیز بیماری را به بدن انسان منتقل می کند.

• خوردن گوشت حیوان آلوده

• ورود پاتوژن ها از طریق استنشاق به بدن انسان از یک حیوان بیمار (پاتوژن‌ یا بیماری‌ زا یا بیمارگر، عامل تولید بیماری بوده و به دو دسته زنده مانند باکتری و غیر زنده مانند سم ارگانوفسفره تقسیم می‌ شود)

• در دست گرفتن حیوان و مدفوع کردن آن روی انسان

2 انتقال بیماری از حیوان به انسان

دو ویروس خاص که از حیوان به انسان منتقل شدند.

کروناویروس خاورمیانه (Middle Eastern respiratory) ویروس جدیدی است که ابتدا در یک پیرمرد عربستانی در سال 2012 به وجود آمد و در اثر ذات الریه و نارسایی تنفسی که علائم ویروس SARS است از دنیا رفت. یعنی دو ویروسی که هیچ ارتباطی به هم نداشتند.

دانشمندان، ویروس کروناویروس خاورمیانه را مورد بررسی قرار دادند تا منشأ و نشانه های آن را بیابند. بعد از جهش ها و تحقیقات بر روی ژنوم این ویروس، دریافتند که این ویروس رابطه ی بسیار نزدیکی به ویروس های دیده شده در خفاش های عربستان سعودی دارد. از طرفی موقعیت های بسیار زیادی وجود دارد که خفاش ها در تماس با انسان ها هستند و از میوه های مصرف شده توسط انسان تغذیه می کنند. نتیجه گرفته شد که این ویروس (MERS) به احتمال بسیار زیاد از میوه هایی که خفاش روی درخت تغذیه کرده یا روی آن ها مدفوع کرده و بعد به دست انسان رسیده است، به انسان انتقال یافته اند. این ویروس در اواخر سال 2014 بیش از 800 نفر را آلوده کرد و 300 نفر را کشت.

از دیگر ویروس های منتقل شده از حیوان به انسان، HIV می باشد. دانشمندان معتقدند انتقال این ویروس از حیوان به انسان (spillover) زمانی اتفاق افتاد که انسان ها برای یافتن غذا در جنگل های غرب آفریقا سکنی گزیدند. انسان ها با کشتن شامپانزه ها از گوشت آنها به عنوان منبع تغذیه استفاده کردند. افرادی که گوشت شامپانزه را خوردند، خون شامپانزه به هر نحوی مثل بریدگی ها وارد بدن انسان ها شد و ویروس HIV به انسان منتقل گشت. این ویروس به آرامی در انسان گسترش یافت اما تا اواخر سال 1980 در آمریکا شناسایی نشد. ویروس ها خود در بدن شامپانزه وجود دارند و آنها را حمل می کنند، اما تحت تأثیر آن قرار نمی گیرند. در حالی که این ویروس می تواند به گونه ی دیگری تبدیل و جهش یافته و مشکلات پیچیده ای را به وجود آورد.

بهتر است بدانید که بعضی از حیوانات و حشرات بیشتر از دیگر نوع خود، عامل انتقال بیماری به انسان ها هستند. مانند:

• پشه ها

• خفاش ها

• پرندگان

• نخستی سانان

• غازسانان

• انواع موش ها

حال سؤال دیگر قابل مطرح این است که راه چاره چیست؟

بهترین راه عدم مواجه شدن با ویروس حیوانات، جلوگیری و پیشگیری می باشد. پس مراقب خود بوده و خود را از حیوانات دور نگه دارید. خصوصاً افرادی مانند کودکان زیر 5 سال، سالخوردگان و زنان باردار که دارای سیستم ایمنی ضعیفی هستند.

امروزه بیشترین راه ابتلا به زونوتیک از طریق نیش پشه ها صورت می گیرد. تمام تمهیدات برای دور ماندن از حیوانات و خصوصاً نیش حشرات را انجام داده و از مصرف آب دریاچه و برکه هایی که محل زندگی حشرات است خودداری کنید.

hashie-fantricks

فقط با آموزش و یادگیری می تونیم آینده رو بسازیم.

پس اگه مطلب مفیدی در رابطه با این مقاله دارید، حتما در قسمت نظرات با دوستان خودتون در میون بذارید.

hashie-fantricks-2
برچسب ها



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن

Adblock را غیر فعال کنید.

بخشی از درآمد سایت با تبلیغات تامین می شود، لطفا با غیر فعال کردن ad blocker از ما حمایت کنید.